Eén thema, vier burgemeesters. Op 101 dagen van de verkiezingen heeft Voka – Kamer van Koophandel Mechelen-Kempen een debat over fusies van gemeentes georganiseerd. Aan tafel: believers en non-believers. De inzet: nieuwe inzichten krijgen en kennis uitwisselen voor nóg efficiëntere gemeentebesturen vanaf 2019. “Ik ga liever een fusie aan met drie of vier dan met twee gemeentes”, klonk het.

Tekst: Wim Brillouet, Frank Van Dael

Aan onze tafel zit Koen Van den Heuvel (CD&V), burgemeester van Puurs, de gemeente die vanaf 1 januari 2019 samensmelt met Sint-Amands. Frank Wilrycx (Leefbaar Merksplas/Open VLD) is burgemeester van Merksplas en is geen voorstander van een verplichte fusie. Debatteren ook mee: Lieven Janssens (ACTIEV), burgemeester van Vorselaar en expert op het vlak van lokale besturen, en Kristof Hendrickx (N-VA), burgemeester van Arendonk en voorstander van doorgedreven samenwerkingsverbanden.

Renilde Craps (gedelegeerd bestuurder Voka – KvK Mechelen-Kempen): “Is een fusie met een andere gemeente voor u bespreekbaar?”

Koen Van den Heuvel (Puurs): “Ik ben een believer. Maar een fusie moet wel van onderuit groeien. Een verplichte fusie zal niet werken. Vanaf 1 januari volgend jaar fusioneren Puurs en Sint-Amands. Ik heb Sint-Amands nooit verleid om tot een huwelijk over te gaan. Dat is natuurlijk gegroeid. Het is een ongedwongen fusie geworden. Sint-Amands en Puurs kunnen er beter van worden. Er zijn op dit moment elf éénmansdiensten in Sint-Amands. Er is geen backup voorzien en die zal er vanaf volgend jaar wél zijn. Beide gemeentes zullen performanter worden.”

Frank Wilrycx (Merksplas): “Ik geloof niet in verplichte fusies van gemeenten onder de 10.000 inwoners. Die graadmeter vind ik te vaag. Je kan niet aantonen dat kleine gemeentes slechter worden bestuurd dan grotere gemeentes. We voorzien in Merksplas perfect alle basisbehoeften van onze bewoners.”

Lieven Janssens (Vorselaar): “Ik doe een oproep: we moeten veel genuanceerder praten over fusies van gemeentes. Meer of minder dan 10.000 inwoners: dat mag geen maatstaf zijn om wel of niet over te gaan tot een fusie. Ik heb vanuit de Universiteit Antwerpen 92 gemeentes doorgelicht. Eén van de conclusies? Een fusie mag niet alleen uit financiële overwegingen gebeuren. Ze maakt de dienstverlening er niet goedkoper op. Je moet ook goed weten wat je met een fusie wil bereiken. Wil je meer bestuurskracht? Wil je efficiënter besturen? Wil je de kosten delen? Bij een fusie is echt maatwerk nodig.” 

Kristof Hendrickx (Arendonk): “Bij een fusie moet de dienstverlening aan de burger altijd centraal staan. Ik geloof voorlopig meer in samenwerking tussen gemeentes. Zo kan je bijvoorbeeld samen materiaal aankopen, wat het goedkoper maakt.”

“Als het toch ooit tot een fusie komt, dan liever met drie of vier gemeentes in plaats van twee. Als twee gemeentes fusioneren is er altijd een winnaar en een verliezer. In het andere geval is de koek beter verdeeld.”

 

Slim samenwerken

 

Renilde Craps (Voka – KvK Mechelen-Kempen): “Voka vraagt van de gemeentes om efficiënt te besturen. Is dat vol te houden als kleinere gemeente?”

Lieven Janssens (Vorselaar): “Dat kan zeker. Gemeentes kunnen hun bestuurskracht verhogen door samenwerkingsverbanden aan te gaan. Neem het voorbeeld van Neteland. We werken met vijf gemeenten op 24 domeinen samen. We delen zelfs personeelsleden. En dat zonder de nabijheid en de voeling met de burger te verliezen. Dat risico dreigt bij een fusie.”

Frank Wilrycx (Merksplas):  “Een kmo met twee werknemers kan je ook perfect runnen. Ik zie de noodzaak van die schaalgrootte niet in. Op het vlak van samenwerking, liggen er nog mogelijkheden op provinciaal niveau. Een provincie zonder de stad Antwerpen zou slagkrachtiger kunnen zijn. Dan krijg je 69 gemeenten die voor een gemeenschappelijk project kunnen gaan. Naar Limburgs voorbeeld, waar de provincie sterk staat.”

Kristof Hendrickx (Arendonk): “De tendens die je nu ziet is dat kleinere gemeentes fusioneren, om maar niet door de grote nabijgelegen gemeente te worden opgeslorpt. Dat lijkt me geen gezonde basis om samen te gaan. Als kleinere gemeente kan je zeker overleven. Door slimme samenwerkingsverbanden te zoeken. Dat is het geval met Ravels, waar we goed mee samenwerken.”  

 

Grote projecten

 

Renilde Craps (Voka – KvK Mechelen-Kempen): “Als de kiezer het toelaat: welke grote investeringen wil je de komende jaren realiseren?”

Lieven Janssens (Vorselaar): “We staan voor grote investeringen. Er is een groot project met drie woonblokken – in een PPS-constructie - waar we ook publieke artsenpraktijken onderbrengen en een grote bibliotheek. En er komt een kinder- en jongerencampus met de nadruk op vrijetijdsbesteding.”

Kristof Hendrickx (Arendonk): “We zijn het ontwerp van de basisschool, met integratie van een buitenschoolse kinderopvang, aan het afronden. Er komt wellicht ook een nieuwe sporthal aan het Sportpark Heikant, die inspeelt op de noden van onze verenigingen. Verder staat er nog een expertisecentrum rond dementie op de agenda en de uitbouw van een woonzorgzone, net als de restauratie van de kerk en diverse werken aan het rioleringsnetwerk.”

Koen Van den Heuvel (Puurs): “Er staan in Puurs-Sint-Amands heel wat werken op stapel. Zo worden de Sint-Katherinastraat en omgeving in Ruisbroek, en de Veurtstraat en omgeving in Breendonk, grondig heraangelegd. Ondergronds komen er nieuwe rioleringen, bovengronds onder meer gescheiden fietspaden.Daarnaast wordt het masterplan de Tuinen van Puurs uitgevoerd: het Cultureel Centrum wordt afgewerkt en samen met Sjabi wordt het academiegebouw neergezet én een nieuwe ondergrondse parking. Tenslotte realiseren we de komende jaren ook het Sportpark: een ambitieus project waarbij we op één site samen met heel wat Puurse sportclubs in co-creatie moderne sportinfrastructuur voor heel uiteenlopende sportdisciplines zullen uitbouwen."

Frank Wilrycx (Merksplas):  “We hebben al heel wat investeringen gedaan, zoals de uitbreiding van de kinderopvang, de sportinfrastructuur en gemeenschapscentrum voor verenigingen. Nu staat de bouw van assistentiewoningen op de agenda, net als een aantal werken in het kader van de verkeersveiligheid. Ook het domein Merksplas Kolonie willen we verder aanpakken.”